Jak aktywność fizyczna wpływa na zdrowie dziecka
Systematyczna aktywność ruchowa jest jednym z ważniejszych kroków ku temu, by być zdrowym. Rodzina pełni ogromną rolę w nauczaniu dzieci, jak być i pozostać aktywnym. Oznacza to, że osoby, które w dzieciństwie aktywnie spędzały czas wolny, najprawdopodobniej będą brały czynny udział w rekreacji w okresie dorosłym. Aktywność fizyczna:
- buduje mocne kości i mięśnie
- zmniejsza prawdopodobieństwo otyłości i nadwagi oraz obniża czynniki cukrzycy typu 2 i chorób serca
- może redukować niepokój i depresję
- pozytywnie wpływa na zdrowie psychiczne
Dzieci powinny mieć zapewnioną aktywność fizyczną w łącznym wymiarze 60 minut dziennie, przy czym jednorazowo nie powinno to być mniej niż dziesięć minut. Trzeba pamiętać również o tym, że ważna jest intensywność aktywności. Większość z tych 60 minut powinno charakteryzować się wysiłkiem umiarkowanym lub intensywnym. Są to tak zwane wysiłki tlenowe, czyli aerobowe.
Intensywny wysiłek fizyczny wywołuje bardzo szybkie oddychanie i bardzo szybkie bicie serca. Przykładowo aerobik, szybki bieg, szybka jazda na rowerze, taniec lub aktywna gra w koszykówkę czy piłkę nożną. Umiarkowany (średni) wysiłek fizyczny prowadzi do trochę szybszego oddychania i trochę szybszego bicia serca. Przykładowo: jazda rowerem w normalnym tempie, jazda na łyżwach, deskorolce, gra w siatkówkę lub bardzo szybki dynamiczny marsz (nie spacerowanie). Tego rodzaju wysiłek powinien być podejmowany co najmniej trzy razy w tygodniu.
Ważne jest aby dzieci uczestniczyły w takich formach aktywności fizycznej, które są bezpieczne i dobre dla ich wzrostu i rozwoju. Bezpieczeństwo jest szczególnie ważne w przypadku dzieci młodszych, które nie są świadome konsekwencji swoich działań. Dla nich wskazany jest wysiłek krótkotrwały i intensywny z krótkimi momentami odpoczynku. Dzieci młodsze (przedszkole i klasy I-III) szybko się męczą, ale też szybko wypoczywają, nabierając ponownie energii i chęci do dalszej zabawy. W tym wieku najlepszą formą aktywności ruchowej są wszelkiego rodzaju zabawy i gry ruchowe (zabawy w berka, zbijaka, murarza), które obok wpływu na sprawność fizyczną dziecka doskonale oddziałują na jego rozwój psychiczny i społeczny. Dzięki zabawom i grom ruchowym dziecko zdobywa takie umiejętności jak: budowanie relacji w grupie, umiejętność współpracy w zespole, poznawanie zasad zdrowej rywalizacji oraz umiejętność odnoszenia porażek.
Bardzo dobrą formą aktywności w tym wieku są również gimnastyka, rytmika i taniec. Ćwiczenia przy muzyce doskonale wpływają na rozwój koordynacji. Ważne jest aby dziecko w czasie ćwiczeń używało różnorodnych przyborów, o różnym kształcie i wielkości. Należy pamiętać, że im mniejsze dziecko, tym większe powinny być przybory (np. piłki). Koordynacja jest nie tylko bazą do uczenia się nowych czynności ruchowych. Pomaga również w nauce, zwłaszcza w wykonywaniu czynności precyzyjnych (pisanie i rysowanie, wyklejanie, wycinanie) oraz w czynnościach samoobsługowych (np. zapinanie guzików, sznurowanie butów)
W celu rozwijania się siły mięśni można wprowadzić zabawy z mocowaniem. Tego typu ćwiczenia, zwłaszcza z młodszymi dziećmi polecane są w relacji rodzic- dziecko. Ze względu na kształtującą się postawę ciała dziecka należy zwrócić szczególną uwagę na ćwiczenia korekcyjne. Aby zminimalizować pozycję stojącą, trzeba stosować dużo pozycji niskich (klęk podparty, leżenie przodem, tyłem, czworakowanie). Zalecane są wszelkie naturalne formy ruchu, jak biegi skoki, podskoki, rzuty, czworakowanie. Ich zaletą jest to, że angażują one duże zespoły mięśniowe, a przez to działają globalnie na organizm dziecka.
Szczególnie ważnym okresem w kształtowaniu zainteresowań ruchowych dziecka jest okres wczesnoszkolny. Moment podjęcia nauki w szkole wiąże się z długotrwałym unieruchomieniem dziecka w ławce szkolnej, co jest sprzeczne z jego naturalną potrzebą ruchu. Ważne jest by rodzice mieli świadomość ogromnego zapotrzebowania dziecka w tym wieku na ruch i nieodwracalnych szkód dla zdrowia dziecka, jakie może spowodować jego brak w tym okresie.
Zgodnie z powiedzeniem „słowa uczą ale przykłady pociągają” dzieci i młodzież uczą się bardzo wiele o aktywności fizycznej od swoich rodziców i pozostałych członków rodziny. Dlatego daj dziecku przykład. Zarówno przedszkolak, jak i nastolatek obserwuje to, co robią jego rodzice i potrzebuje ich osobistego przykładu. Jeśli rodzic mówi jedno, a robi coś innego, jest niespójny i niewiarygodny dla dziecka, zgodnie z powiedzeniem „Rób co mówię, nie to co robię”. Rodzice i opiekunowie dziecka pomagają mu nie tylko przekazać pozytywne nastawienie do aktywności fizycznej, lecz także pomagają w umiejętnym równoważeniu siedzącego i aktywnego trybu życia.
Wskazówki dotyczące promowania aktywności fizycznej w rodzinie dotyczą trzech obszarów działań- tworzenie pozytywnego modelu aktywności fizycznej, ograniczenia czasu spędzonego przed komputerem lub telewizorem oraz współpracy z przedszkolem.
Ogranicz czas przed ekranem
- Dowiedz się, ile czasu Ty i cała rodzina spędzacie przed ekranem, a potem ustal limity dla całej rodziny. Badania dowodzą, że dzieci w wieku 2 lat i starsze nie powinny spędzać więcej niż 2 godziny, oglądając telewizję lub grając na komputerze.
- Nie używaj komputera jako nagrody lub kary dla swojego dziecka.
- Podczas oglądanie telewizji aktywnie wykorzystaj przerwę reklamową: zrób w czasie przerwy pajacyki, pompki, proste ćwiczenia rozciągające, bieg w miejscu.
- Zawsze wyłączaj komputer lub telewizor podczas posiłku i odrabiania lekcji.
- Nie stawiaj komputera czy telewizora w pokoju dziecka, niech będzie tam gdzie możesz sprawować kontrolę nad czasem.
Pozytywny model aktywności fizycznej w rodzinie.
1.Sam prowadź aktywny tryb życia i bądź dobrym przykładem dla dzieci.
- Postaraj się, by czas spędzony z rodziną był jednocześnie czasem spędzonym na aktywności fizycznej. Zaplanuj i wpleć aktywność fizyczną do codziennych zajęć rodzinnych. Spędzaj ze swoim dzieckiem jak najwięcej czasu na świeżym powietrzu. Idź na spacer, tarzaj się w liściach, graj w berka.
- Korzystaj z oferty zajęć dla rodziców organizowanych przez gminę lub miejskie ośrodki rekreacji. Bierz udział w imprezach i konkursach rekreacyjnych organizowanych na terenie Twojego miasta, dzielnicy.
- Żeby być aktywnym, wcale nie trzeba wydawać ogromnych pieniędzy. Korzystaj z oferty klubów osiedlowych, która jest niedroga , lub z bezpłatnych miejsc (orliki, parki publiczne, boiska do koszykówki),gdzie wspólnie z dzieckiem możesz na przykład pograć w piłkę, rzucać ringo, frisbee czy pobiegać.
- Spróbuj urządzić domowa salę gimnastyczną. Możesz powiesić drążek rozporowy w drzwiach do podciągania się, możesz sam zrobić ciężarki np. z małych butelek z wodą itp.
- Kiedy tylko to możliwe bądź aktywny. Tak samo postępuj ze swoim dzieckiem. Zamiast przywozić je do przedszkola samochodem, idź pieszo lub jedź na rowerze.
- Włączaj aktywność fizyczną nawet w takich sytuacjach jak przerwa w czasie długiej podróży samochodem, wakacje, urlop, odwiedziny u rodziny czy znajomych. Bierz zawsze ze sobą na wakacje drobny sprzęt sportowy, jak rakietki do badmintona, piłkę plażową, skakankę, latawiec, ringo lub inne rzeczy które można wykorzystać do aktywnej zabawy.
- Ruszaj się! Zamiast siedzieć przed telewizorem i oglądać reklamy, wstań i wykonaj kilka ćwiczeń. Kiedy rozmawiasz przez telefon możesz spacerować po mieszkaniu lub podnosić ciężarki. Pamiętaj o ograniczeniu czasu przed monitorem.
- Kształtuj prawidłowe nawyki- ustal w domu czas na aktywność fizyczną każdego dnia- marsz, bieg, rolki, łyżwy albo pływanie. Postaraj się aby Twoje dziecko traktowało wysiłek fizyczny jak zabawę i przyjemność, a nie uciążliwy obowiązek – spróbuj znaleźć taką formę aktywności fizycznej, która będzie odpowiadała zainteresowaniom dziecka.
- Baw się sportem!!!
Bądź partnerem przedszkola do którego chodzi Twoje dziecko.
Zazwyczaj osobami, którym najbardziej zależy na dzieciach są rodzice, dlatego nie powinni zostawiać tak ważnej sprawy, jaką jest zdrowie ich dzieci, wyłącznie nauczycielom. Rodzice mają naprawdę duże możliwości wspierania aktywności fizycznej dziecka w przedszkolu lub szkole.
- dowiedz się jaka jest oferta zajęć ruchowych w przedszkolu
- włączaj się w organizację imprez, których celem jest promowanie aktywności fizycznej
- wspieraj i zachęcaj przedszkole do zaszczepiania pozytywnych idei związanych z aktywnością fizyczną.
- Zostań członkiem Rady Rodziców, aby móc wpływać na sprawy związane ze zdrowiem Twojego dziecka i aktywnością fizyczną.
PAMIĘTAJ
Brak czasu to często tylko wymówka. Jeśli zdrowie Twojego dziecka jest dla Ciebie priorytetem, zorganizuj dobrze swój czas, aby było w nim miejsce na aktywność fizyczną.
Młodsze dzieci coraz częściej przejmują od swoich rodziców nawyki siedzącego spędzania czasu wolnego. Oto kilka praktycznych sposobów na ich aktywizację.
Pomagaj dzieciom być aktywnymi.
- Zamiast oglądania lub gry na komputerze, zachęcaj dzieci do aktywności z przyjaciółmi poprzez zabawę w berka, grę w koszykówkę, lub jazdę na deskorolce czy rowerze.
- Dawaj dzieciom zabawki (skakanki, piłki, latawce lub gry zręcznościowe), które będą je pobudzać do aktywności fizycznej.
- Urządzając przyjęcia z różnych okazji, możesz przygotować je tak aby zawierały jakieś zabawy ruchowe czy konkursy lub wręcz były organizowane „na sportowo”, np. przyjęcie urodzinowe w lesie, na sali gimnastycznej, w kręgielni, na lodowisku lub pływalni z grami i zabawami.
- Zachęcaj dzieci do uprawiania różnych dyscyplin sportowych, próbuj z nimi nowych dyscyplin, których nie znasz jeszcze ani Ty ani one.