Ruch jest jednym z najważniejszych elementów zdrowego stylu życia i potrzebny jest każdemu, niezależnie od wieku, lecz optymalna aktywność fizyczna jest szczególnie niezbędna dzieciom, ponieważ zapewnia prawidłowy rozwój fizyczny i umysłowy, prawidłową, postawę ciała i dobry stan zdrowia.
Korzyści wynikające z tego, że dziecko jest aktywne fizycznie to m.in.:
- Poprawa ogólnej sprawności fizycznej i umysłowej.
- Wzmocnienie siły mięśniowej i koordynacji ruchów zapobiega wadom postawy.
- Rozwój silnych, zdrowych kości zmniejsza ryzyko wystąpienia osteoporozy i złamań kości.
- Zwiększone spalanie kalorii zapobiega nadwadze i otyłości.
- Większe dotlenienie mózgu zwiększa sprawność umysłową i zdolność zapamiętywania.
- Poprawa samopoczucia, lepsze odreagowanie stresów i lepsza jakość snu.
- Mniejsze ryzyko wystąpienia chorób przewlekłych: choroba serca, cukrzyca, nadciśnienie, nowotwory.
- Pozytywny wpływ na system immunologiczny (poprawa odporności)
Dzieci powinny mieć zapewnioną aktywność fizyczną w łącznym wymiarze 60 minut dziennie, przy tym jednorazowo nie powinno to być mniej niż 10 minut. Trzeba pamiętać również o tym, że ważna jest intensywność aktywności. Większość z tych 60 minut powinno charakteryzować się wysiłkiem umiarkowanym lub intensywnym. Są to tak zwane wysiłki tlenowe, czyli aerobowe.
Intensywny wysiłek fizyczny wywołuje bardzo szybkie oddychanie i bardzo szybkie bicie serca. Przykładowo: aerobik, szybki bieg, szybka jazda na rowerze, taniec lub aktywna gra w koszykówkę czy piłkę nożną.
Umiarkowany wysiłek fizyczny prowadzi do trochę szybszego oddychania i trochę szybszego bicia serca. Przykładowo: jazda na rowerze w normalnym tempie, jazda na łyżwach, deskorolce, gra w siatkówkę lub bardzo szybki, dynamiczny marsz. Tego rodzaju wysiłek powinien być podejmowany co najmniej trzy razy w tygodniu.
Ważne jest, aby dzieci uczestniczyły w takich formach aktywności fizycznej, które są bezpieczne i dobre dla ich wzrostu i rozwoju. Bezpieczeństwo jest szczególnie ważne w przypadku dzieci młodszych, które nie są świadome konsekwencji swoich działań. Dla nich wskazany jest wysiłek krótkotrwały i intensywny z krótkimi momentami odpoczynku. Dzieci młodsze szybko się męczą, ale też bardzo szybko wypoczywają, nabierając ponownie energii i chęci do dalszej zabawy. W tym wieku najlepszą formą aktywności ruchowej są wszelkiego rodzaju zabawy i gry ruchowe, które obok wpływu na sprawność fizyczną dziecka doskonale oddziałują na jego rozwój psychiczny i społeczny.
Bardzo dobrą formą aktywności fizycznej w tym wieku są również: gimnastyka, rytmika i taniec. Ćwiczenia przy muzyce doskonale wpływają na rozwój koordynacji. Ważne, jest, aby dziecko w czasie ćwiczeń używało różnorodnych przyborów, o różnym kształcie i wielkość. Należy pamiętać, że im mniejsze dziecko tym większe powinno mieć przybory. Koordynacja jest nie tylko bazą do uczenia się nowych czynności ruchowych. Pomaga również w nauce, zwłaszcza w wykonywaniu czynności precyzyjnych (pisanie i rysowanie, wyklejanie, wycinanie) oraz w czynnościach samoobsługowych (np. zapinanie guzików, sznurowanie butów).
W celu rozwijania siły mięśni ważne są zabawy z mocowaniem. Tego typu ćwiczenia, zwłaszcza z młodszymi dziećmi, polecane są w relacji rodzic – dziecko. Ze względu na kształtującą się postawę ciała dziecka należy zwrócić szczególną uwagę na ćwiczenia korekcyjne. Aby zminimalizować pozycję stojącą, trzeba stosować dużo pozycji niskich (klęk podparty, leżenie przodem, tyłem, czworakowanie). Zalecane są wszelkie naturalne formy ruchu, jak biegi, skoki, podskoki, rzuty, czworakowanie. Ich zaletą jest to, że angażują one duże zespoły mięśniowe, a przez to działają globalnie na organizm dziecka.
Zachęcanie dzieci do aktywności fizycznej jest bardzo ważne. Nie mogą one jednak odczuwać tego jako uciążliwy obowiązek, a jako przyjemność i nawyk.
Tekst na podstawie broszury „Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej dzieci i młodzieży w wieku szkolnym”, opracowała Edyta Szewczyk.